Çeşme’de düzenlenen Kültür Yolu Festivali, ilçenin unutulmaya yüz tutmuş yerel değerlerini gün yüzüne çıkaran renkli bir etkinliğe ev sahipliği yaptı. Çeşme Kalesi’nde kurulan "Kültür Sofrası", bölgenin denizle iç içe geçmiş aile yapısını ve evlilik öncesi dayanışma kültürünü yansıtan "nişan balığı" geleneğini izleyicilerle buluşturdu.
Geçmişten günümüze uzanan bu özel ritüelin canlandırıldığı etkinlikte, oğlan evinin hazırladığı süslü balığın kız evine götürülmesinden, iki ailenin aynı sofrada birleşmesine kadar olan tüm süreçler mizansen olarak sergilendi. Çeşme Kültürel Miras Derneği ve Çeşme Tarımsal Kalkınma Kooperatifi iş birliğiyle gerçekleştirilen bu çalışma, bölgenin kültürel hafızasını tazelemeyi hedefliyor.
Bereketin ve birliğin simgesi
Etkinliğin koordinasyonunu üstlenen Çeşme Tarımsal Kalkınma Kooperatifi Başkanı Yeşim Yüksel, nişan balığının sadece bir hediye değil, aynı zamanda derin anlamlar taşıyan bir sembol olduğunu vurguladı. Yüksel, "Bu gelenek, erkeğin yeni bir yuva kurmaya hazır olduğunu ve denizden kazandığı rızkı ailesiyle paylaşacağını ifade etme biçimidir. Kız evinin balığı pişirip sunması ise bu birlikteliğin resmi kabulü ve ortak bir yaşamın başlangıcı anlamına gelir" dedi.
Sözlü tarih çalışmalarıyla kayıt altına alınan bu geleneğin, gastronomi ve halk kültürü mirası olarak gelecek kuşaklara aktarılması planlanıyor. Ege Üniversitesi’nden Prof. Dr. Pınar Fedakâr ve öğrencilerinin katkılarıyla yürütülen araştırmalar, Çeşme’nin sosyal dokusunu oluşturan bu tür ritüellerin, toplumsal dayanışma duygusunu pekiştirdiğini ortaya koyuyor. Etkinlikte, balığın ardından kız evinin ikram ettiği şeker içi kurabiyeler de katılımcılara sunularak, geçmişin düğün atmosferi yeniden yaşatıldı.
