İkinci el araç ticaretinde dijitalleşme, beraberinde yeni bir dolandırıcılık yöntemini de getirdi. Kötü niyetli satıcıların, yapay zeka yazılımlarını kullanarak eski ekspertiz raporları üzerinde oynama yaptığı ve araçtaki kusurları gizlediği ortaya çıktı. Bu yöntemle hazırlanan sahte belgeler, alıcıların araç satın aldıktan kısa süre sonra ciddi mekanik sorunlarla karşılaşmasına ve maddi kayıplar yaşamasına neden oluyor.
Ekspertiz raporlarında yapılan dijital düzenlemelerle, aracın boyalı veya değişen parçaları olduğundan farklı gösteriliyor ya da rapor tarihleri güncelmiş gibi sunuluyor. Uzmanlar, bu durumun özellikle internet üzerinden yapılan satışlarda büyük bir mağduriyet dalgası yarattığına dikkat çekiyor.
Yapay zeka gerçek bir ustanın yerini tutamaz
Oto ekspertiz merkezi işletmecisi Nihat Peldek, yapay zeka ile hazırlanan raporların gerçeği yansıtmadığını belirterek, "Satıcılar, ekspertiz raporundaki kusurları yapay zeka yardımıyla kapatıp aracı hatasızmış gibi gösterebiliyor. Vatandaşlar da 'güvenilir bir firmadan alınmış' düşüncesiyle aracı tekrar kontrole sokmadan satın alıyor. Ancak gerçek bir ekspertiz, fiziki şartlarda uzman bir ekip tarafından yapılmalıdır. Bizim merkezimizde kaporta, mekanik, airbag ve bilgisayar sistemleri için ayrı uzman arkadaşlarımız görev yapıyor; yapay zeka bir aracın tüm detaylarını bu şekilde analiz edemez" ifadelerini kullandı.
Araç geçmişi ve bakım kayıtları nasıl sorgulanmalı?
İkinci el araç alım sürecinde sadece ekspertiz raporuna odaklanılmaması gerektiğini belirten Peldek, şu tavsiyelerde bulundu: "Araç alırken hasar kaydı, değişen parça bilgisi ve kilometre sorgulaması mutlaka yapılmalı. Bakım kayıtlarının yetkili veya özel servislerden faturalı olarak teyit edilmesi şart. Çünkü sahtecilik sadece raporlarla sınırlı kalmayıp, bakım defterleri üzerinde de yapılabiliyor. Ayrıca kış mevsimi öncesinde antifriz kullanımı ve mekanik aksamın durumu, aracın yolda kalmaması için kritik öneme sahip. Özetle, ilan sitelerindeki belgelere güvenmek yerine, aracı satın almadan önce mutlaka kendi belirlediğiniz tarafsız bir merkezde detaylı kontrol yaptırın."
