Çocukların fiziksel gelişiminden bağışıklık sisteminin güçlenmesine, hafıza kayıtlarından duygusal dengeye kadar pek çok süreç, kaliteli bir uyku düzeniyle doğrudan bağlantılı. Medicana Sağlık Grubu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Özge Yendur, ebeveynlerin çocuk gelişimi konusunda en çok merak ettiği uyku süreçlerini bilimsel verilerle açıkladı.
Büyüme hormonu ve gece döngüsü
Vücudun biyolojik saati ile büyüme hormonu (somatotropin) arasında kusursuz bir uyum olduğunu belirten Uzm. Dr. Yendur, "Günlük büyüme hormonunun yüzde 70’e yakını çocuk uykudayken salgılanır. Gece 22.00 ile 04.00 saatleri arasında, özellikle derin uyku evresinde hormon seviyesi zirve yapar. Uykunun bölünmesi veya geç saatlere sarkması, bu hormonun salınımını doğrudan sekteye uğratır" dedi.
Gündüz uykusunun gece uykusunun yerini tutmadığını da hatırlatan uzmanlar, melatonin hormonunun sadece karanlıkta sentezlendiğini ve vücut onarımı için gece uykusunun şart olduğunu belirtiyor.
Ekran kullanımı ve uyku hijyeni
Dijital cihazlardan yayılan mavi ışığın, beyni gündüz olduğuna dair yanılttığını belirten Uzm. Dr. Yendur, şu uyarılarda bulundu: "Ekran ışığı, melatonin üretimini durdurur. Bu durum çocuğun derin uyku evresine geçişini geciktirir ve büyüme hormonu pikini kaçırmasına neden olur. Yatak odasında televizyon veya tablet bulundurulmamalı, uykudan en az 90 dakika önce tüm dijital temas kesilmelidir."
Sağlıklı bir uyku rutini için öneriler
Uzm. Dr. Yendur, ailelere sürdürülebilir bir uyku düzeni için şu tavsiyelerde bulundu:
Sabit saatler: Hafta sonları dahil uyanma saatini değiştirmeyin.
Karanlık ve serin ortam: Yatak odasının 18-20 derece civarında, loş ve havalandırılmış olması gerekir.
Geçiş ritüelleri: Uykudan önce ılık duş, kitap okuma veya hafif bir masaj gibi sakinleştirici rutinler oluşturun.
Beslenme zamanlaması: Yatmadan önceki son iki saatte ağır ve sindirimi zor gıdalardan kaçının.
Şefkatli yaklaşım: Bebeğinizi yalnız bırakıp ağlatmak yerine, güvenli bağlanmayı destekleyen 'kaldır-koy' gibi sakinleştirici yöntemleri tercih edin.
Uzm. Dr. Yendur, uyku düzeninin katı bir askeri disiplin değil, çocukla kurulan sevgi dolu bir bağın parçası olarak görülmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
