Dünya çapında büyük bir gişe başarısına imza atan Christopher Nolan imzalı The Odyssey filmi, sinemaseverleri antik çağın derinliklerine sürüklerken, edebiyat tarihinin en büyük bilmecesini de yeniden tartışmaya açtı. Eserin vizyona girmesiyle birlikte, yaklaşık üç bin yıl önce kaleme aldığı destanlarla insanlığın temel varoluşsal sorularına yanıt arayan Homeros’un gerçek kimliği ve doğduğu topraklar, sanat ve tarih çevrelerinin ana gündem maddesi haline geldi.
Antik çağın "kimlik", "sadakat" ve "ölüm" gibi kavramlarını felsefi bir zemine oturtan Homeros’un, Batı Anadolu’nun kadim kenti Smyrna, yani bugünkü İzmir ile olan bağı, arkeolojik verilerle her geçen gün daha fazla destekleniyor.
Klaros’taki arkeolojik izler
Homeros’un İzmirli olduğu tezini güçlendiren en önemli bulguların başında, Menderes ilçesindeki Klaros Antik Alanı’nda gerçekleştirilen kazılar geliyor. Antik dünyanın üç büyük kehanet merkezinden biri olarak kabul edilen Klaros’ta, geçmiş dönemlerde ortaya çıkarılan anıtsal Homeros heykeli, ozanın bölgeyle olan organik bağını gözler önüne seriyor. MÖ 2. yüzyıla tarihlenen bu özel eser, günümüzde İzmir Kültür Sanat Fabrikası bünyesindeki Troya Savaşı temalı sergi alanında ziyaretçileriyle buluşuyor.
Heykelin sanatsal kimliği
Klaros’ta bulunan eseri diğer benzerlerinden ayıran en belirgin özellik, büst ya da baş betimlemesi olmanın ötesinde, bütünsel bir portre heykel formunda olmasıdır. Kazı çalışmalarına liderlik eden Doç. Dr. Onur Zunal, heykelin stilistik detaylarının, aynı bölgedeki Apollon Klarios Tapınağı’nda yer alan Apollon, Artemis ve Leto kült heykelleriyle büyük benzerlik taşıdığına dikkat çekiyor. Bu benzerlik, söz konusu eserlerin aynı usta heykeltıraşlık atölyesinden çıktığına dair güçlü bir kanıt sunuyor.
Saya Holding’in ana sponsorluğunda yürütülen ve Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın himayesinde devam eden kazı çalışmaları, Homeros’un İonia dünyasındaki yerini netleştirmeye devam ediyor. Tarih meraklıları, Klaros’taki kazı alanında yer alan arkeoparkı ziyaret ederek, bu eşsiz heykelin birebir mulajını yakından inceleme şansı bulabiliyor.
