Türkiye, sahip olduğu jeotermal kaynak zenginliğiyle dünya genelinde dikkat çeken bir konumda bulunuyor. Ancak bu devasa enerji kapasitesi, bugüne kadar ağırlıklı olarak elektrik üretimi ve ısınma odaklı değerlendirildi. Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap, yaz aylarında zirve yapan soğutma talebinin elektrik şebekesini çıkmaza soktuğunu belirterek, jeotermal soğutma teknolojilerinin artık enerji politikalarının merkezine yerleştirilmesi gerektiğini vurguladı.
Klima sayısındaki artış enerji yükünü katlıyor
Ülke genelinde 2025 yılı verilerine göre 11 milyon civarında olan klima sayısının, 2035 yılına gelindiğinde iki katına çıkması bekleniyor. Bu durum, özellikle günün en sıcak saatleri olan 12.00 ile 18.00 arasında elektrik tüketiminin rekor seviyelere ulaşmasına neden oluyor. Kındap, mevcut soğutma alışkanlıklarının sürdürülebilir olmadığını ifade ederek, "Sadece daha fazla klima ve elektrik üretimine odaklanmak, bugünkü enerji darboğazını geleceğe taşımaktan başka bir işe yaramaz" uyarısında bulundu.
Gelişmiş ülkeler jeotermal soğutmaya yöneliyor
Dünyanın birçok gelişmiş ekonomisinde jeotermal kaynaklar, binaların hem ısıtılması hem de soğutulması için entegre bir sistemle kullanılıyor. Toprak kaynaklı ısı pompaları ve absorpsiyonlu sistemler sayesinde, yerin sabit sıcaklığından faydalanılarak konutlar, hastaneler, üniversite kampüsleri ve sanayi tesisleri yüksek verimle soğutulabiliyor. Kındap, bu teknolojinin Türkiye'de de yaygınlaştırılması halinde elektrik şebekesinin üzerindeki yükün önemli ölçüde hafifleyeceğini ve enerji güvenliğinin güçleneceğini ifade etti.
Ekonomik kayıpları önlemek için pilot projeler şart
Jeotermal enerjinin sadece elektrik üretimine hapsedilmesinin büyük bir ekonomik kayıp olduğunu savunan JED Başkanı, kamu otoritelerine çağrıda bulundu. Kındap, jeotermal potansiyeli yüksek bölgelerde pilot uygulamaların başlatılması, yatırım teşviklerinin devreye alınması ve yerli mühendislik kapasitesinin bu alana yönlendirilmesi gerektiğini belirtti. Yaz aylarında artan soğutma faturalarına karşı yerli ve yenilenebilir bir çözüm olan jeotermal soğutma, Türkiye'nin enerji verimliliği hedeflerine ulaşmasında kritik bir rol oynamaya aday görünüyor.
