İzmir'in gözde turizm merkezleri Çeşme ve Karaburun sahillerinde, geçtiğimiz yıl yaşanan kitlesel orkinos ölümlerine benzer görüntüler yeniden kaydedilmeye başlandı. Geçen sene aynı dönemde yaklaşık bin 500 balığın kıyıya vurmasıyla hafızalara kazınan bu çevresel kriz, bölgedeki ekolojik dengenin korunması adına yeni soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Bakteriyel Tehdit ve Sıcaklık İlişkisi
Çeşme Yarımadası Çevre Derneği (ÇEŞÇEP), konuya dair yaptığı açıklamada, Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi tarafından yürütülen ve 2026 yılında prestijli bir hakemli dergide yayımlanan bilimsel araştırmaya atıfta bulundu. Söz konusu çalışmaya göre, orkinos ölümlerinde "kapsüllü Lactococcus garvieae" adlı bakterinin kritik bir rol oynadığı tahmin ediliyor. Deniz suyu sıcaklığının 15-16 derecenin üzerine çıkmasıyla aktif hale gelen bu bakteri, Ege'de yaz aylarında gözlemlenen 22-25 derecelik sıcaklıklarda daha hızlı yayılım gösteriyor. Uzmanlar, bu durumun balıklarda kalp, karaciğer ve dalak gibi hayati organları etkilediğini, ilerleyen aşamalarda ise deride yaralar ve pul dökülmeleriyle kendini gösterdiğini belirtiyor.
Kirlilik ve Çevresel Baskılar
Dernek yetkilileri, Gerence ve Ildır körfezlerinde faaliyet gösteren balık çiftliklerinin bölgedeki su sirkülasyonunu kısıtladığına dikkat çekiyor. Kapalı bir yapıya sahip olan bu bölgelerde, yemleme faaliyetlerinden kaynaklanan organik atıkların birikmesi, bakteriyel hastalıkların yayılması için dolaylı bir zemin hazırlayabilir. Öte yandan, serbest dolaşan orkinosların kafeslere yaklaşarak ağlara çarpma ihtimali de bir başka tartışma konusu. Ancak dernek, bu durumun ölümlerin ana nedeni olduğuna dair kesin bir kanıt bulunmadığını, ancak zayıflayan balıkların yön bulma güçlüğü çekerek kayalıklara veya ağlara çarpma riskinin tabloyu ağırlaştırabileceğini vurguluyor.
ÇEŞÇEP, ölümlerin tek bir nedene indirgenemeyeceğini belirterek; sıcaklık artışı, çevresel kirlilik ve bakteriyel hastalıkların bir bütün olarak ele alınması gerektiğini savunuyor. Yetkililere su kalitesinin sürekli denetlenmesi çağrısında bulunan dernek, vatandaşları ise kıyıya vuran ölü veya yaralı balıklarla temas etmemeleri ve bu balıkları kesinlikle tüketmemeleri konusunda uyardı.
