Denizli’nin Buldan ilçesinde sonbaharın yaklaşmasıyla birlikte mutfaklarda geleneksel kış hazırlığı telaşı başladı. Yöre kadınları, kış aylarının vazgeçilmez lezzetleri olan tarhana ve erişteyi, doğal ürünlerle ve tamamen geleneksel yöntemlerle hazırlayarak uzun süre saklamak üzere kilerlerine kaldırıyor. Hazırlanan bu sağlıklı ürünler, dayanıklılığıyla bilinen ve bölgenin ünlü dokuma sanatının bir parçası olan Buldan bezinden dikilen keselere dolduruluyor.
Tarhanada Ustalık ve Sabır Gerekiyor
Kışlık hazırlıkların en önemli aşamalarından biri olan tarhana yapımında kullanılan malzemeler büyük önem taşıyor. Yöre sakinlerinden Naciye Gür, tarhananın ana malzemeleri arasında kırmızı kapya biber, soğan, domates ve fındık biberin yer aldığını belirtiyor. Gür, tüm malzemelerin ince ince doğranıp karıştırılarak yoğrulduğunu ve bu karışıma rengini veren en temel unsurun kırmızı kapya biber olduğunu ifade ediyor. Hazırlanan bu karışımın, mayalanması ve ekşimesi için yaklaşık bir hafta boyunca dinlendirildiğini aktaran Gür, bu sürecin tarhananın lezzeti için kritik olduğunu vurguluyor.
Mayalanma sürecinin ardından karışıma yoğurdun kaymağı ve tuz eklenerek un ilave edildiğini anlatan Gür, hamurun bu haliyle yaklaşık üç hafta daha bekletildiğini söylüyor. Bu bekleme süresi boyunca hamurun ara ara karıştırılması gerektiğine dikkat çeken Gür, bu işlemin hamurun leğenden taşmasını ve yüzeyinin kuruyup kabuk bağlamasını önlediğini dile getiriyor. Üç haftanın sonunda kıvamını alan hamur, örtüler üzerine serilerek kurumaya bırakılıyor. Ardından küçük parçalara ayrılan hamur, delikli taslardan veya robotlardan geçirilerek ikinci kez kurutuluyor. Tüm bu zahmetli sürecin sonunda elde edilen tarhana, keselere doldurularak kış aylarında tüketilmek üzere saklanıyor.
Erişte de Kış Sofraları İçin Hazır
Kış hazırlıklarının bir diğer önemli ayağını ise erişte oluşturuyor. Naciye Gür, erişte yapımında un, su ve yumurtanın yoğrularak sert bir hamur elde edildiğini belirtiyor. Bir süre dinlendirilen hamurun oklava yardımıyla ince bir şekilde açıldığını, ardından sac üzerinde kısa bir süre pişirildiğini ve son olarak ince ince kesildiğini ifade ediyor. Kesilen eriştelerin kurutulduğunu ve bekledikçe lezzetinin arttığını kaydeden Gür, bu sayede eriştelerin uzun süre dayanabildiğini söylüyor. Kuruyan erişteler de tıpkı tarhana gibi keselere doldurularak dolaplarda muhafaza ediliyor. Bu yıl ailesinin isteği üzerine spagetti şeklinde erişte de hazırladığını belirten Gür, tarhana ve eriştenin kış aylarının en doğal ve sağlıklı gıdaları arasında yer aldığını sözlerine ekliyor.
Buldan’da nesilden nesile aktarılarak sürdürülen bu kış hazırlıkları, bir yandan yöresel mutfak kültürünün yaşatılmasına katkı sağlarken, diğer yandan da katkısız ve doğal ürünlerin sofralarda yer almasına imkan tanıyor.
