Tatil dönüşleri ve iş seyahatleri, uzun süre hareketsiz kalınan yolculukları da beraberinde getiriyor. Ancak saatlerce aynı pozisyonda oturmak, bacak toplardamarlarında kanın göllenmesine neden olarak ciddi bir sağlık sorunu olan derin ven trombozuna (DVT) zemin hazırlayabiliyor. Memorial Bodrum Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Filiz Bakkal, bu riski en aza indirmek için yolculuk öncesinde ve sırasında dikkat edilmesi gereken önemli noktaları paylaştı.
Hareketsizlik ve Sıvı Kaybı Risk Zinciri Oluşturuyor
Uzun yolculuklarda bacaklardaki kan akışının yavaşlaması, damarlarda pıhtı oluşumunu tetikleyen en önemli faktörlerin başında geliyor. Özellikle daha önce pıhtı öyküsü bulunanlar, yakın zamanda ameliyat geçirenler, kanser tedavisi görenler, ileri yaştaki bireyler ve fazla kilolu kişiler bu durumdan daha fazla etkileniyor. Yaz aylarında yapılan seyahatlerde sıcak havanın etkisiyle artan sıvı kaybı da riski daha da büyütüyor. Bu nedenle yolculuk boyunca susama hissi beklenmeden düzenli olarak su tüketilmesi büyük önem taşıyor.
Pıhtının Akciğere Ulaşması Hayati Risk Oluşturuyor
Derin ven trombozunun her zaman belirgin belirtiler vermeyebileceğine dikkat çeken Op. Dr. Filiz Bakkal, özellikle seyahat sonrasında tek bacakta meydana gelen şişlik, ağrı, kızarıklık ve ısı artışı gibi durumlarda vakit kaybetmeden tıbbi yardım alınması gerektiğini söylüyor. Pıhtının yerinden koparak akciğerlere ulaşması halinde ise ani nefes darlığı, göğüs ağrısı, çarpıntı ve bayılma gibi belirtilerle kendini gösteren pulmoner emboli gelişebileceğini ve bu durumun hayati tehlike oluşturduğunu ifade ediyor.
Yolculuk Sırasında Hareket Etmenin Püf Noktaları
Op. Dr. Filiz Bakkal, uzun seyahatlerde pıhtı oluşumunu önlemek için uygulanabilecek basit ama etkili yöntemleri şöyle sıraladı:
Uçak ve otobüs yolculuklarında fırsat buldukça koltuktan kalkıp kısa yürüyüşler yapmak, otomobil ile seyahat edenlerin ise belirli aralıklarla mola verip birkaç dakika yürümesi gerekiyor. Yerinde otururken ayak bileklerini yukarı aşağı hareket ettirmek, dairesel çevirmeler yapmak ve parmak uçlarını kaldırarak baldır kaslarını çalıştırmak kan dolaşımını destekliyor. Ayrıca bacak bacak üstüne atmaktan kaçınmak, bacakları rahat bir pozisyonda tutmak ve vücudu sıkan kıyafetler yerine bol ve rahat kıyafetler tercih etmek de alınabilecek önlemler arasında yer alıyor.
Risk Grubundakiler İçin Kritik Uyarı
Daha önce pıhtı geçmişi olan veya kronik hastalığı bulunan kişilerin uzun yolculuklara çıkmadan önce mutlaka hekimlerine danışması gerektiğini belirten Op. Dr. Bakkal, kişinin risk durumuna göre kompresyon çorabı kullanımı ya da kan sulandırıcı ilaç tedavisi gibi koruyucu yöntemlerin hekim tarafından değerlendirilmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
