Gün içerisinde hemen herkesin en az bir kez tecrübe ettiği, uzanırken veya otururken aniden ayağa kalkıldığında beliren göz kararması ve sersemlik hissi, aslında dolaşım sisteminin çok hızlı bir uyum sürecini yansıtıyor. Medicana Sağlık Grubu Kardiyoloji ve İç Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Abdi Sağcan, bu fizyolojik tepkinin temelinde yerçekiminin kan akışı üzerindeki etkisinin yattığını belirtti.
Vücudun yerçekimine karşı verdiği bu tepki, ayağa kalkıldığı anda yaklaşık yarım litre ile bir litre arasındaki kanın bacak ve karın bölgesindeki damarlara hücum etmesiyle tetikleniyor. Bu geçici kan birikimi, kalbe dönen kan miktarını düşürerek beyne giden akışın saniyeler içinde azalmasına yol açıyor. Prof. Dr. Sağcan, görme merkezinin kan akışındaki bu ani değişimlere karşı oldukça hassas olduğunu, bu nedenle bulanıklaşma veya perde inmesi gibi şikayetlerin yaşandığını ifade etti.
Ne zaman doktora başvurulmalı?
Sağlıklı bir bireyde sinir sistemi, tansiyonu saniyeler içinde dengeleyerek bu durumu tolere edebiliyor. Ancak Prof. Dr. Sağcan, bu şikayetlerin 15 saniyeden uzun sürmesi, sık tekrarlaması veya bayılma gibi daha ağır tablolara dönüşmesi durumunda mutlaka tıbbi destek alınması gerektiğini vurguluyor. Özellikle sıvı eksikliği, kullanılan bazı ilaçlar, kansızlık veya hormonal dengesizliklerin bu süreci tetikleyebileceği belirtiliyor.
Günlük yaşamda bu tür ani tansiyon düşüşlerini önlemek için ise basit ama etkili yöntemler öneriliyor. Yataktan veya koltuktan kalkarken acele etmemek, önce oturur pozisyonda bir süre beklemek ve ayak bileklerini hareket ettirerek kasları çalıştırmak, kanın kalbe dönüşünü kolaylaştırıyor. Ayrıca yeterli su tüketimi ve uzun süreli hareketsizlikten kaçınmak, bu tür sağlık sorunlarının önüne geçilmesine yardımcı oluyor.
