Manisa’nın Salihli ilçesinde bulunan Sardes Antik Kenti, bugüne kadar daha çok anıtsal mimarisi ve paranın ilk basıldığı yer olmasıyla arkeoloji dünyasının merkezinde yer alıyordu. Ancak Prof. Dr. Nicholas Cahill liderliğinde sürdürülen son kazılar, görkemli yapıların ötesine geçerek antik çağ insanının mutfak kültürüne ve ev içi rutinlerine dair eşsiz bir pencere araladı.
Savaşın yarım bıraktığı hikayeler
Arkeologları heyecanlandıran bulguların temelinde, M.Ö. 546 yılında Pers Kralı Büyük Kiros ile Lidya Kralı Kroisos arasında yaşanan büyük çatışma yatıyor. Pers zaferiyle sonuçlanan bu tarihi kırılma anında, kent sakinleri evlerini eşyalarıyla birlikte bırakarak kaçmak zorunda kaldı. Bu ani terk ediliş, bölgenin sonraki yüzyıllarda başka medeniyetlerce yapılaşmaya maruz kalmamasını sağladı. Adeta bir zaman kapsülü görevi gören bu tabaka, Lidyalıların günlük yaşamını bozulmadan günümüze taşıdı.
Mutfaktan çıkan 2500 yıllık izler
Kazı alanında bulunan seramik kaplar, içecek gereçleri ve en dikkat çekicisi olan 2500 yıllık ekmek kalıntıları, antik dönemin sosyo-ekonomik yapısını anlamak için kritik veriler sunuyor. Prof. Dr. Cahill, bu bölgenin Lidya döneminde yoğun bir mahalle dokusuna sahip olduğunu ve şehrin sanılandan çok daha geniş bir alana yayıldığını belirtiyor.
Sardes’in bilinmeyen yüzü
Daha geç dönem yerleşimlerinin (Helenistik, Roma, Bizans) altında ezilmeden günümüze ulaşan bu "Lidya mahallesi", araştırmacılara sıradan bir Lidyalının ne yiyip ne içtiğini, evinde hangi eşyaları kullandığını doğrudan gözlemleme şansı veriyor. Uzmanlar, bu keşfin Lidya uygarlığını sadece krallar ve savaşlar üzerinden değil, halkın kendi yaşam pratikleri üzerinden okumak adına büyük bir fırsat olduğunu vurguluyor. Çalışmalar derinleştikçe, antik dünyanın bu önemli başkentinin sosyal dokusuna dair daha fazla gizemin aydınlatılması hedefleniyor.
