İzmir’in tarihsel derinliğini temsil eden Yeşilova Höyüğü, Neolitik Dönem’den günümüze uzanan bir yaşam köprüsü kuruyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Ege Üniversitesi öncülüğünde, yerel yönetimlerin desteğiyle sürdürülen kazılar, bölgenin kadim sakinlerinin günlük rutinlerini ve sosyal örgütlenmelerini aydınlatıyor. Kazı Başkanı Doç. Dr. Zafer Derin, elde edilen verilerin, binlerce yıl önceki topluluğun günümüz Ege insanıyla şaşırtıcı benzerlikler taşıdığını kanıtladığını belirtiyor.
Ortak yaşam ve mutfak kültürü
Arkeolojik alanda öne çıkan en dikkat çekici bulgular arasında, ailelerin kendi evlerinin yanı sıra kullandığı ortak pişirme alanları yer alıyor. Farklı fırın ve ocak düzeneklerinin bir arada bulunduğu bu işlikler, topluluğun yemek hazırlama süreçlerini kolektif bir şekilde organize ettiğini gösteriyor. Doç. Dr. Derin, bu yapıyı günümüz köy yaşamındaki ortak üretim kültürüne benzeterek, ilk İzmirlilerin birlikte yaşamı şekillendirme konusunda oldukça ileri bir seviyede olduklarını vurguluyor.
Deniz ürünleri ve estetik tutkusu
Kazılarda ele geçen ağ ağırlıkları, bölge halkının balıkçılık konusunda uzmanlaştığını ve çipura gibi deniz ürünlerini sofralarından eksik etmediklerini belgeliyor. Sadece beslenme değil, kişisel bakım da dönemin önemli bir parçasıydı. Yaklaşık 8 bin yıl öncesine tarihlenen özel işlenmiş sürme kalemi ve çeşitli takılar, antik dönem insanının estetik kaygılarının yüksek olduğunu kanıtlıyor.
Barışçıl ve çevreci bir medeniyet
Yeşilova sakinlerinin en karakteristik özelliklerinden biri, savaşçı bir yapıdan uzak, özgürlükçü ve barışçıl bir yaşam sürmeleriydi. Kazı alanında herhangi bir silah veya savaş aletine rastlanmaması, bu topluluğun huzuru öncelediğini gösteriyor. Ayrıca, kırılan öğütme taşlarını duvarlarda yeniden kullanarak çevreci bir yaklaşım sergileyen bu kadim halk, Ege adalarıyla kurdukları ticaret ağlarıyla da geniş bir coğrafyayla etkileşim halindeydi.
Büyük felaketin izleri
Toprak altında sadece gündelik yaşamın değil, büyük yıkımların da izleri saklı. Kazı katmanlarında rastlanan yanmış taşlar ve erimiş duvar kalıntıları, yerleşimin binlerce yıl önce şiddetli bir yangınla son bulduğuna işaret ediyor. Buna rağmen, bölgenin stratejik önemi sayesinde halkın defalarca aynı noktada yeniden yaşam kurduğu görülüyor. Yaklaşık 70 bin metrekarelik alanda devam eden çalışmalar, 500 kişilik bir nüfusun yaşadığı tahmin edilen bu bölgenin, İzmir’in tarihini daha da eskiye taşıyabileceğini işaret ediyor.
